Chúng ta thường nghe nói đến
bệnh sỏi thận hay
sỏi mật mà không hề biết đến sự tồn tại của
sỏi gan. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, sỏi gan không phải là một
căn bệnh hiếm gặp và có thể xuất hiện ở bất kỳ đối tượng nào (nữ nhiều hơn
nam). Bệnh sỏi trong gan nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, sẽ gây
nên rất nhiều biến chứng nguy hiểm như ngộ độc gan, áp xe gan và thậm chí là
suy gan. Chế độ ăn uống không phù hợp sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh và sẽ rất
khó để điều trị tận gốc khi mắc căn bệnh này. Vậy
bệnh sỏi gan nên ăn gì và kiêng gì ? Chúng ta sẽ tìm hiểu về
bệnh sỏi gan, nguyên nhân, triệu chứng và những thực phẩm nên ăn và không nên
ăn khi bị sỏi gan qua bài viết sau đây:
Tìm hiểu
về bệnh sỏi gan
Sỏi gan là gì?
Sỏi gan là sỏi nằm ở trong gan, bản
chất của nó cũng y như sỏi mật, nhưng lại nằm trong các ống gan. Mật từ gan sẽ
tiết ra, theo các ống gan chảy ra các ống mật lớn và ống mật nhỏ, rồi theo ống
mật chính đổ vào túi mật. Mật có thể kết tủa tại túi mật và hình thành sỏi mật.
Có 2 loại sỏi mật là sỏi
bilirubin (thấy nhiều ở VN) và sỏi cholesterol (thấy nhiều ở châu Âu). Sỏi mật
cũng có thể hình thành trong các ống gan nên gọi là sỏi gan.
 |
| Hình ảnh về bệnh sỏi trong gan. |
Nguyên nhân gây sỏi gan
Lý do thực sự đằng sau sự phát
triển của sỏi gan chưa được phát hiện. Tuy nhiên, các nhà khoa học đã đưa ra một
số các yếu tố có thể liên quan đến nguyên nhân gây sỏi gan bao gồm:
– Sự bất thường của axit mật và
cholesterol trong gan.
– Viêm đường mật do mật tích tụ
trong gan.
– Tích lũy chất độc hại trong gan
cũng như trong toàn bộ cơ thể.
– Thói quen ăn uống nghèo nàn gây
suy dinh dưỡng.
– Vấn đề di truyền (sự xuất hiện
của các gen xấu).
– Sử dụng thường xuyên các loại
thuốc tổng hợp.
– Giun từ ruột lên đường mật và
gây nhiễm trùng. Giun thường ký sinh ở phần đoạn cuối của ruột non. Vì một vài
lý do nào đó mà giun đi ngược từ ruột non đến tá tràng rồi chui vào ống dẫn mật
trong gan. Sự hoạt động của giun ở đây gây nhiễm khuẩn đường mật dẫn đến sự
hình thành sỏi trong gan.
Các triệu chứng của sỏi gan
Giống như hầu hết các vấn đề sức
khỏe khác bên trong cơ thể, sỏi gan cũng gây nên một số triệu chứng như:
- Đau đột ngột và dữ dội ở vùng bụng
trên (chủ yếu là ở phía bên phải)
- Buồn nôn’
- Viêm cấp tính
- Sốt cao
- Ớn lạnh
- Tiêu hóa kém
- Chán ăn
- Giảm cân nhanh chóng
- Nước tiểu sẫm màu
- Phân lỏng
- Kiệt sức và đôi khi đổ mồ hôi đêm
- Vàng da (vàng mắt và da do
bilirubin tích tụ).
 |
Bệnh sỏi gan nếu không được chữa trị kịp thời sẽ gây ra nhiều biến
chứng nguy hiểm. |
Biến chứng nguy hiểm của bệnh sỏi gan
Biến chứng nguy hiểm nhất của sỏi
trong gan là nhiễm trùng đường huyết và choáng nhiễm trùng. Những cơn sốt cao
kèm theo hiện tượng rét run, nhiễm trùng và tắc mật nặng, rối loạn huyết động
thường đẩy người bệnh vào tình trạng choáng và mệt. Trường hợp này, bệnh nhân
phải cấy máu nhiều lần.
Sỏi trong gan để lâu ngày kèm
theo viêm nhiễm sẽ làm tổn thương nhu mô gan và thay thế bằng tổ chức xơ. Tình
trạng này kéo dài sẽ dẫn đến xơ gan.
Cách điều trị bệnh sỏi trong gan
Khi được chẩn đoán có sỏi trong
gan, người bệnh sẽ bước vào giai đoạn điều trị duy trì để đợi sỏi di chuyển xuống
đường mật ngoài gan sẽ tiến hành lấy sỏi bằng các phương pháp khác. Người bệnh
được theo dõi chặt chẽ bằng nội soi tụy mật ngược dòng, CT scan, siêu âm, chụp
đường mật xuyên qua da… trước khi bác sỹ quyết định sẽ sử dụng phương pháp điều
trị nào tiếp theo.
Các phương pháp điều trị sỏi gan
bao gồm:
- Phẫu thuật mổ mở lấy sỏi: Đòi hỏi
phải phối hợp nhiều kỹ thuật hiện đại, bao gồm lấy sỏi bằng rọ, tán sỏi nội soi
qua ống mềm, nong và đặt stent vị trí ống dẫn mật bị tắc hẹp. Ngày nay, phương
pháp này được sử dụng khá phổ biến, tuy nhiên, chống chỉ định với những người
có bệnh tim mạch hoặc rối loạn đông máu.
- Phẫu thuật cắt một phần gan:
Dành cho khoảng 15% số trường hợp sỏi gan, tức là những người có sỏi nằm trong
một ống thùy gan, gây teo, tắc nghẽn và viêm mạn tính. Phẫu thuật cắt gan là giải
pháp cuối cùng, khi mà tất cả các phương pháp điều trị khác không đem lại hiệu
quả, hoặc do sỏi nằm sâu trong nhu mô gan.
Cắt một phần gan ảnh hưởng trực
tiếp đến khả năng sản xuất dịch mật, thải độc và chuyển hóa glucose của gan.
Tuy nhiên, điều trị sỏi gan khá
khó khăn do sỏi thường hay tái phát. Việc áp dụng các biện pháp can thiệp không
phải lúc nào cũng dễ dàng do sỏi gan thường phát triển rải rác và nằm sâu trong
nhu mô gan, can thiệp nhiều lần có thể gây xơ hóa và chít hẹp đường dẫn mật
trong gan. Trong khi đó, vẫn có những trường hợp không thể thực hiện can thiệp
nếu bị dị dạng đường mật bẩm sinh hoặc có u đường mật. Chính vì những lý do này
mà về lâu dài cần có những giải pháp có thể giải quyết triệt để các vấn đề do sỏi
gây ra.
- Dùng thảo dược: Theo các chuyên gia, việc điều trị
sỏi gan không nhất thiết phải nhờ đến phẫu thuật mà có thể sử dụng các loại thảo
dược tự nhiên như: trái sung, kim tiền thảo, kim ngân nhoa, nấm linh chi,….Các
loại thảo dược quý này có thể giúp làm sạch gan và điều trị sỏi gan hiệu quả,
ngăn ngừa sỏi tái phát.
Sỏi Mật Trái Sung là sản phẩm được
bào chế từ hơn 25 dược liệu tự nhiên (trái sung, kim tiền thảo, kim ngân hoa, uất
kim,…) có tác dụng hỗ trợ điều trị các bệnh về Sỏi: sỏi mật, túi mật, sỏi thận,
sỏi gan. Sản phẩm được nghiên cứu, phát triển từ phương thức dân gian của Lương
y Phan Văn Sang.
7 lý do nên dùng Sỏi Mật Trái
Sung:
- Được tổng hợp từ hơn 25 dược liệu
chuyên điều trị sỏi: Trái sung, Nấm linh chi, Kim tiền thảo, Hương phụ…
- Được Bộ y tế chứng nhận sản phẩm
đạt tiêu chuẩn
- Được kiểm chứng lâm sàng trên các
bệnh nhân bị sỏi.
- Giảm nhanh kích thước sỏi. Chữa tận
gốc, hạn chế tái phát.
- Hạn chế các triệu chứng đau do sỏi
mật, ăn uống khó tiêu, sốt, vàng da..
- Chi phí điều trị, giá thành thấp.
- Không tác dụng phụ. Không ảnh hưởng
đến sức khỏe người bệnh.
Sỏi gan nên ăn gì và kieng ăn những gì?
Gan là cơ quan nội tạng lớn nhất
trong cơ thể. Các tế bào gan hàng ngay sản xuất khoảng 800 - 1000ml dịch mật,
sau đó được đưa vào dự trữ trong túi mật. Dịch mật thực hiện chức năng tiêu hóa
chất béo, đồng thời là dung môi hòa tan và loại bỏ phần lớn các sản phẩm thải của
gan. Sỏi gan gây cản trở dịch mật di chuyển, các chất độc ứ lại gây hại gan,
làm tăng nguy cơ sinh biến chứng như viêm gan, xơ gan … Khi chất độc ngấm vào
trong máu, sẽ gây tổn thương đến nhiều cơ quan nội tạng khác trong cơ thể.
Sự hình thành sỏi gan liên quan một
phần đến chế độ ăn uống. Thường là người bệnh để bị tiêu chảy hoặc táo bón lâu
ngày. Điều này làm gia tăng hàm lượng vi khuẩn trong đường ruột, chúng di chuyển
lên đường mật, làm tăng nguy cơ tạo sỏi. Nhưng khi bị sỏi gan, chế độ ăn sẽ ảnh
hưởng trực tiếp tới hiệu quả điều trị. Nếu bạn ăn quá nhiều chất béo, đồ chiên
xào có thể kích hoạt dẫn tới một cơn đau quặn mật.
 |
| Sỏi gan nên ăn gì và kiêng gì? |
Sỏi gan nên ăn gì ?
Sau đây là danh sách thực phẩm tốt
cho người sỏi gan:
- Nước: Sau oxy, bạn cần nước để
duy trì sự sống. Bên cạnh đó, nước còn là dung môi hòa tan các chất độc và tăng
cường đào thải chúng ta khỏi cơ thể. Khi bị sỏi gan, bạn cần lưu ý uống đủ
1.8-2 lít nước mỗi ngày.
- Chất xơ từ các loại rau có màu
xanh lá đậm, rong biển, rau mầm: Các loại rau có màu xanh thẫm có chứa nhiều chất
dinh dưỡng,chất chống oxy hóa giúp dọn dẹp các chất thải gây độc cho gan.
- Ngũ cốc (bánh mì, gạo nâu, yến
mạch, ngũ cốc nguyên cám): Chúng là những siêu thực phẩm khi có chứa nhiều chất
xơ, giúp làm chậm hấp thu đường, chất béo sau ăn.
- Các loại quả mọng: Quả việt quất,
mâm xôi, dâu tây.. chứa nhiều chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ gan khỏi những
tác nhân gây hại. Đồng thời chúng có chứa anthocyanin và polyphenols - là những
hợp chất đã được chứng minh giúp ngăn ngừa nguy cơ ung thư gan.
- Chất béo thực vật: dầu dừa,
trái bơ, dầu oliu rất dễ tiêu hóa, bởi chúng ngay lập tức được phân hủy bởi các
enzym trong nước bọt và dạ dày. Bên cạnh đó, dầu oliu nguyên chất còn giúp tăng
vận động đường mật, tăng tiết dịch mật nên rất có lợi cho người sỏi gan.
- Thịt nạc, thịt gia cầm bỏ da và
cá: Chứa lượng lớn protein, chất béo tốt cho sức khỏe.
Sỏi gan nên kiêng ăn những gì?
Việc thay đổi chế độ ăn uống
không giúp bạn thoát khỏi bệnh sỏi gan nhưng lại có thể làm dịu các triệu chứng
của bệnh. Cố gắng tránh hoặc hạt chế các loại thực phẩm giàu chất béo trong chế
độ ăn uống.
- Thực phẩm chiên/rán: Những thực
phẩm chiên/rán rất hấp dẫn về màu sắc và mùi vị, chẳng hạn như khoai tây chiên
giòn tan, thịt gà chiên giòn… khiến bạn khó cưỡng lại. Tuy nhiên, những thực phẩm
này có thể kích hoạt một cơn đau quặn mật, làm tăng nguy cơ đầy trướng, chậm
tiêu… do thiếu dịch mật dự trữ.
 |
| Thực phẩm chiên, rán thường gây đầy trướng, chậm tiêu...do thiếu dịch mật dự trữ. |
- Thực phẩm chứa nhiều đường: Theo nhiều nghiên cứu, tiêu thụ một hàm lượng lớn đường làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ. Khi bị sỏi gan, tốt nhất bạn nên hạn chế tiêu thụ đường dễ hấp thu, chẳng hạn trái cây khô, nước ép trái cây, đường thực phẩm, đường tinh chế…
- Thực phẩm chế biến sẵn: Đa phần
các thực phẩm chế biến sẵn đều sử dụng chất béo trans (chất béo hydro hóa một
phần) không có lợi cho sức khỏe, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, sỏi mật.
- Thực phẩm có hàm lượng muối
cao: Muối có chứa natri sẽ không được gan xử lý hoàn toàn nếu chức năng gan
đang bị tổn thương. Các thực phẩm có lượng muối cao bao gồm các món súp, thịt
đóng hộp, dưa cà muối, món kho…
- Chất đạm động vật: Một khi các
tế bào gan đang bị tổn thương, chúng sẽ không thể chuyển hóa các protein (chất
đạm). Các loại thịt đỏ, trứng, sản phẩm từ sữa… là những thực phẩm bạn nên hạn
chế. Thay vào đó, nên tăng cường bổ sung chất đạm thực vật có trong các loại đậu.
Bên cạnh đó, nếu bạn đang thừa
cân, hãy cố gắng giảm từ 0,5 - 1kg mỗi tuần bằng cách ăn uống lành mạnh và tập
thể dục thường xuyên. Đặc biệt, người bệnh sỏi gan phải rất lưu ý trong việc giữ
vệ sinh trong ăn uống, tránh để táo bón hoặc tiêu chảy dài ngày, nên ăn chín uống
sôi không ăn đồ tái sống và tẩy giun định kỳ 6 tháng/lần.
Sỏi gan là một căn bệnh nguy hiểm
nhưng nếu hiểu rõ và điều trị kịp thời thì bệnh nhân hoàn toàn có thể chữa khỏi.
Vì thế, khi thấy cơ thể có các triệu chứng bất thường thì bệnh nhân cần phải đến
bệnh viện hoặc các cơ sở chuyên gan mật ngay để kiểm tra và làm các xét nghiệm
chuyên sâu, từ đó nắm rõ được tình trạng bệnh của mình và có các phác đồ điều
trị đúng và kịp thời. Ngoài việc tuân thủ theo đúng liệu trình điều trị của bác
sĩ thì bệnh nhân cũng cần chú ý đến chế độ dinh dưỡng với việc hiểu rõ
sỏi gan nên ăn gì
và kiêng gì, và thường xuyên vận động thể dục thể thao để bệnh tình
nhanh chóng thuyên giảm. Đó cũng chính là lời khuyên của Dược sĩ tư vấn của
TPCN
Soi Mat Trai Sung – Điều trị sỏi mật, sỏi thận, sỏi gan.
